Anama bir fatehə diləyirəm!

         Anam 3 aydı ki ölüb. Hələ də yeri gəlir. Dərdimiz köhnəlməyib. Ağlayırık sıtqayırık, axı mən tək qalıram, elə həmən evdə. Düzdü 4 il böyrü üstə qaldı, ev əllərdə qaldı, pərəstarlar gəldi getdi, bacılar hərəsi bircür səlqə səhman elədi, amma hələdə o onun qurduğu evdi. İndi hamısı mənə qalıb, yanı acısıda mənimdi. Fengşui oxudum, ədə necə hər şeyi yığın atın? Bizdə belə söhbət yoxdu. Eeey... bəzi şeylər var gözümü açandan necə ki var galıb! Onu necə atmax olar? Məgər anamızdan bezarımışdıq ki hər zadın silip ataq? 80 yaşı olsada bizə əzizdi, ölüm ağır dərtdi, 4 il məriz yığışdırmaq çətin olsada onun yoxluğundan rahatlıq ehsas eləmirəm, evin havası ağırdı, matəm evdən çəkilmir...

     Amma həyata dönmək istəyirəm. Axı məndə ölümcüləm, barı həyatımın qədrini bilim.

     Veblaqım elə o 4 ilin içində açılıb, elə belə, kampiyoter ustadı örgəşmək üçün təklif verdi məndə açdım. Amma bütün yazilar köhnə yazılardı, bəlkə xalqı tovlamışam!(Hamı dan həlallıq istəyirəm)

Bu qadər ildən sonra yenə də yazı pozuya başlayıram. Hər səhər bir az cızma qara eləyirəm, havam dəyişilsin, fikrim açılsın, zövqüm yontalansın, diyə.

     Buyurun, budan belə mənim taza soqətlərim!

     Allah sizin də ölənlərizə rəmət eləsin.

Yekə Baş

Uşaqlıqda yekə başım varıdı.

Deyərdilər yekə başı olan, şah olar.

Böyüdüm ama şah olmadım çünki başım kiçildi. Onun içindəki beyinimdə.

Bu kiçik beyin ilə heç nə anlamıram. Bu da mənim haqqimdir.

Nə oxuyum nə yazım?

Mən bunlarsızda yaşayıram.

Əgər şah olmamı istəməsəz, əgər heç nə soruşmasaz.

                                                        95.1.8 Baki

          كله ام، كله نازنينم كه مي دانم از آن من است و در بغل مي فشارمش ، مانند قلك پلاستيكي است كه گويي داخلش چيزهاي جورواجور چپانده اند: پارچه هاي كهنه، ژتونهاي پلاستيكي مترو، قطعات جدا شده اسباب بازيها يا وسايل خراب مثل چرخ دنده هاي ساعت، كليد برق و از اين قبيل. وقتي كه تكانش مي دهم،  صداي مبهمي مي دهد و من ناچار مشتهاي محكم بر آن مي كوبم تا هر چيز را از صدايش بشناسم. 

***

       بسيار فكر كرده ام كه گيجگاهي سمت راستم را با يك ضربه سمبه جدا كنم و با تمام رگ و پي اش بيرون بكشم. كه يقينا چشم راستم هم كه در رگ و پي با آن مشترك است، از عقب بطرز لذت بخشي در خواهد آمد و من هميشه از اين كارها خوشم آمده است. مثلا گوشت با آشغال پر شود و دكتر پس از شستشو با پنس آشغال بزرگي را بيرون بكشد كه سر آن سفت و ته دراز آن چركي نرم است. يا دملي را بفشاري و چركي فيتيله مانند بطور ممتد بيرون بيايد و جاي آن سوراخي عميق باقي بماند......

       اين يكي چند فايده دارد. يكي اينكه سر دردم تمام مي شود. دوم اينكه ديگران مي توانند كالبدم را از آن سوراخي (سوراخي بين چشم و گيجگاهي) به جا رختي آويزان كنند و براي راحتي ميتوان حلقه اي در آن انداخت. و ديگر اينكه تا زنده هستم مي توانم گاهي انگشتم را در آن فرو كنم و همانطور كه با چوب كبريت از داخل گوش چيزهايي را بيرون مي كشيم، محتوياتي را از داخل سرم بيرون كشم يا احيانا مشتي از پشت بزنم و آن را روي ميز خالي كنم. اما اين هم يك عيب دارد. من آدم بي صبر و حوصله اي هستم. عادت ندارم (در اين موارد) چيزي را براي روز مبادا نگه دارم. مطمئنا به انگشتم اكتفا نخواهم كرد و تمام مشتم را داخل خواهم كرد و همه چيز را تميز بيرون خواهم ريخت كه در آن صورت حتما كاسه سرم از جا كنده خواهد شد.

                                                                  7 مارس 95- باكو

من نقاشم. فرضا برادر آن دوستي هستم كه شبي در خانه آنها مهمان بودم و امشب همان شب است.

خانه مان پر از لذت و اعتلاي هنر است. گنجه هايي پر از تابلوهاي من، پشت سرمان زماني اشباع شده از فضيلت جويي كه براي هيچ حسرتي جايي ندارد. هر وقت بخواهم هرآنچه از پنجره مان ديده شود، مدل نقاشي ام مي شود، به شايستگي! اگر رويم را به داخل هم برگردانم انبوهي مدل براي تابلوهاي ناب خواهم يافت. شبها سه تار مي زنم. موسيقي در خانواده ما موروثي است. كلكسيون ارزشمندي از آثار صوتي قديم و جديد داريم. همگي آثار ناب! خانواده ام با كله هاي مشبك هنر تراوش مي كنند، معاني رد و بدل مي كنند. مهمانهايمان هم فهيمند . برادرم آثار خوشنويسي زيبايي دارد كه به كلي با خوشنويسي بچه حزب اللهي ها متفاوت است. آنها همان بهتر كه به شعار نويسي قناعت كنند. ديوثها ريدند به هستي خوشنويسي! ......

البته وقتي فكرش را كه مي كنم، فقط ما نيستيم كه اينطور زندگي مي كنيم. همايون هم همين وضع را دارد.

***

قصد دارم نقاشي هايي بكشم كه در ظاهر طعم غذا داشته باشند. – هر چند آن شب غذاي بخصوصي نخورديم. چون براي شام دعوت نشده بودم. – مثلا با رنگ كتلتي كه در جاهاي خام كمرنگ تر و در جاهاي سرخ شده پررنگ تر و يا حتي سوخته است. يا به رنگ نارنجي و زرد شفاف كه حالت چكيدن روغن از ران سرخ شده مرغ را نشان دهد، با دانه هاي سرخي كه آنهم ريشه هاي موي تن مرغ را نشان خواهد داد. غذاهايي حامل رضايت و لذت! در اين آثار به انديشه هايي خواهم پرداخت كه اگر چه در اين خانه از خود لذت خواهد افشاند، فخر خواهد آفريد، فهممان را بالا خواهد برد ، به صحبتهاي عميق و جدي منجر خواهد شد، اما در اصل انديشه هايي تلخ ، ياس آور و دلگيرند.

در تلاشم دردهايي از اين قبيل را نقاشي كنم كه مثلا وقتي در باكو هستي، موج راديو را عوض مي كني و نمي داني كدام را گوش كني و از آنهمه ديگر چشم بپوشي. بخصوص اگر صداي ايران را هم بتوان گرفت، اگر آن را گوش كني، مثل اين است كه در ايراني . خوب! مي خواهم چكار؟ و اگر گوش نكني دلت مي شكند. انگار به همه چيز پشت كرده اي. يا وقتي كه گوشي تلفن را برميداري و صداي انبوهي از مردم را مي شنوي (در وضعيت خرابي و شلوغي خطوط ) و نمي تواني غصه همه شان را بخوري.

عشق هم همينطور است. اگر تو دلي حتي آنچنان بزرگ و قوي داشته باشي كه از نوازش و نيكي بي نياز باشد(۱) و خواسته ات فقط برآوردن نياز عشقي هزاران انسان دل شكسته باشد، نخواهي توانست رنجها و حسرتها را بشويي . باز درد انتخاب ! باز درد نوبت! زماني بودن وزماني نبودن. اصلا خوشي مطلق وجود ندارد . خوشي مثل غلطكي است كه روي آن فاصله به فاصله آجهاي حسرت آلود است . به تناوب مي آيند مي خراشند و سپس كمي آسوده ات مي گذارند. مگر آنقدر مست باشي كه سوزش اين خراشها را حس نكني.

درآن تابلوي غذا گونه – كه شايد براي تاثير آبستراكتيوش از ماتريالهاي واقعي يعني از همان كتلتها و ران مرغها البته بصورت مسموم با تركيبي از دستاوردهاي صنعتي و مواد شيميايي استفاده كنم – نقطه اي را تعبيه خواهم كرد كه ذهن را بسوي فقدانها سوق دهد. شايد خرد وريزهايي از آن غذاها را كه كم كم از مقدار آن كم مي شود، در آنجا بريزم و انتهايش را به خلا برسانم . يا پوست مرغ را بكشم ، رفته رفته نازك شود، رنگ و طعمش را از دستدهد و در رنگ زمينه محو شود.

زماني خواهد رسيد كه همه خواهند مرد و در آن زمان هر كس كه زنده باشد، اين رنج را خواهد فهميد. شجريان براي چه هر از گاهي مي خواند؟ مگر ما صداي او را نشنيده ايم؟ براي اين مي خواند كه دلمان برايش تنگ نشود وبدانيم كه هنوز هم خوب مي خواند. چه كسي مثل شاملو شعر مي خواند؟ زماني خواهد رسيد كه نخواهد خواند.(۲) همانطور كه عزت الله مقبلي ديگر دوبله نمي كند و اگر لورل و هاردي باز هم فيلم بازي ميكردند نمي دانستيم چه كسي بايد بجاي هاردي حرف بزند. در آن روز آخر همه چيز از دست رفته خواهد بود. واي بر حمال اين حسرت سنگين!

در مسير اين تونل باريك كه از منتهي اليه ماتريالهاي خوراكي شروع و با سرعت بسوي نقطه مبهمي مي رود(۳)، قطعه اي ياقوت بصورت برجسته - طوريكه بدرخشد – نصب خواهم كرد. البته نه در مركز كه گمان رود، هدف به آن ختم ميشود.بلكه چسبيده به ديواره يك طرف . بدين ترتيب صرفا نشاني خواهد بود كه من شخصا بمنظور اميدي گذرا يا احتمالي بكار مي برم. اميدي از اين قبيل كه حافظ هم مرده است ، لورل و هاردي هم مرده اند. اما براي ما موجب ماتم نيستند، بلكه جاودانگي فرحبخشي دارند. اينهم حرفي است و براستي هم باندازه ياقوت شفاف و زنده!

اما عليرغم اينكه نمي خواهم نا امید تان كنم، در اينجا يك سوتفاهم هست. چون در آثار آنها سرور وشوخ طبعي موجود است، چنين احساسي به ما دست مي دهد . وگرنه مرگ آنها هم اندوه زاست . باندازه اندوه زاترين مرگها. مثل مرگ مادر اليور تويست.

به اين ترتيب از اثر خود نقد مفصلي هم به دست دادم. چه اشكالي دارد. اينگمار برگمان هم خودش آثار خودش را نقد مي كرد. از طرفي اين تابلوي من بيشتر آسيب پذير است. حسابش را بكنيد يك نادان آن دانه هاي كتلت را بكند يا تكه اي از پوست مرغ را. فقط از خدا مي خواهم چنين آدمي اينقدر طماع هم باشد كه تكه اي از آن را در دهانش بگذارد و همانجا نفله شود تا مايه عبرت سايرين باشد.

خوشبختي من در اين است كه خانواده ام كارم را در خواهند يافت. حسابش را بكنيد اگر مادرم از آن زن هاي احمق بود كه ساعت ها براي گرفتن مرغ صف بايستد و حالا دلش نيايد من كه تكه اي از آن را هدر دهم (به زعم او) چه بايد مي كشيدم. بي چاره آن هنرمندان نگون بخت.

(۱) اين خود معني عظيمي است و البته خيلي نادر! اگر بخواهم اين معني را رسم كنم ، بياباني وسيع با كوهها و جنگلهاي مبهمي در دور دست خواهم كشيد و بز كوهي تنهايي بطور محو و اندوه زا. براي اين اندوه، آسمان را كمرنگ و مايل به خاكستري رنگ خواهم كرد. اين همان دشتي است كه رستم و سهراب در آن جنگيده اند. خاكي سفت دارد مثل آسفالت . اما گياهان كيري هم در جاهايي كه بدست و پاي آدم گير نكند روئيده است. درختی هم هست. این دشت چنان احساسی را مي آفریند كه اگر از پشت آن درخت اژدهايي بیرون خزید يا از پشت آن کوههای دوردست سيمرغي به پرواز درآمد، زیاد تعجب آور نباشد.

در پیشزمینه، آبی با فشار جریان دارد. آبی روشن و خاکستری (نه آبي و فيروزه اي ) چون رودخانه نيست. در اصل همه اشكهايي است كه خود اين مرد در خفا – داش آكلانه – مي ريزد و يا در روز قيامت وقتي كه پرده ها كنار رفت وهمه انسانها از عظمت محنت طاقت فرساي آن مرد دلشان گداخت ، از چشمها جاري خواهند كرد.

(۲) در زمان تحرير اين اثر آن شادروان زنده بود.

(۳) شايد ديواره اين تونل را به ماست آغشته كنم و در انتهاي آنهم چيزي مثل خامه قرار دهم كه عمق داشته باشد.

                                                           1 مارس 95 - باكو

شايد روزي آنقدر جسور شوم

كه هرگز حمام نروم

و اطرافيانم از بوي گندم

فرار كنند.

آنوقت به يك لقمه نان بخشوده قناعت خواهم كرد

و با قلبي پر مهر شعر خواهم نوشت.

اما اگر آنان با سنگ بزنندم

و يا يك لقمه نان را نبخشند

مطمئناً در شعرهايم از آنها به بدي ياد خواهم كرد.

ترمينال آستارا بسيار بي‌كلاس است مثل همه ترمينالها.

اينجا نشسته‌ام و از تلالو درون خود لذت مي‌برم.

حاضرم هميشه در جاهاي بي‌كلاس بنشينم بشرطي كه

كسي انگشتم نكند.

از وقتي كه مردم از روشنايي برق استفاده مي‌كنند، ديگر هيچ اتفاق نمي‌افتد كه پروانه‌ها در آتش شمع بسوزند و معمولاً مرگشان مرگي طبيعي است كه بيشتر دور از چشم انسانها رخ ميدهد. با اينحال انگار هيچكس به اين تحول مهم توجهي نكرده است و پروانه به زيركي تمام احترام و قداست ناشي از زندگي شاعرپسندانه اجدادش را بي‌جهت با خود ميكشد و اين را ميتوان نوعي سو‌استفاده تلقي كرد در حاليكه مگس همچنان بدنام است و مورد قهر و خشونت انسان.

امشب پروانه‌اي را كه وارد آشپزخانه‌ام شده بود و بيشتر از هر خرمگسي، مزاحم و ويرانگر بود، گرفتم و در شعله گاز سوزاندم، در حاليكه او هيچ رضايتي نشان نداد و هيچ اثري از فداكاري و عشق و اين حرف‌ها در رفتارش ديده نمي‌شد. واي بر اين شايعه‌سازان خيالاتي.

فعلاً آنقدر غني نيستم كه شعري را به خدايان هديه كنم

اما اگر موقع الهام قلم در اختيارم نباشد

شعر فراموشم مي‌شود و بطور اتوماتيك

به حساب خدايان واريز مي‌شود.

اما احتمالاً به دليل عدم صداقت

هيچكدام به حساب آخرتم ثبت نمي‌شود.

چقدر محترمم من!

هيچكس نمي‌خواهد مشتي زير چشمم بكوبد

اگر به اين اطمينان داشتم

تا ابد به همه انسانها مهر مي‌ورزيدم.

چای می‌نوشم در مرکز زمین و عمود بر این کره خاکی ایستاده‌ام.

قندی را که از دستم افتاد ودر گرد وخاک مسیر درازی را طی کرد، در دهان می‌گذارم، بی مهابای فرهنگ بومی‌ام.

این از شادمانه‌ترین لحظات عمر من است.

با ظرافت و بسیار کمیک یک پایم را عمود و پای دیگر را به شکل ضربدری در جلوی آن می گذارم، طوری که نوک شست پای دوم با زمین مماس و بر آن عمود است.

با لذت سرم را بالا می‌برم، چای در دهانم جاری می‌شود و چشمهایم گوشهای از حباب چراغ بالای سرم را می بیند.

شاید همسایه بغلی از پشت دیوار نازکمان صدای خنده های جالبم را می شنود و دم بر نمی‌آورد.

من همچون آنتنی در نقطه ای از زمین و بر فراز ایستاده ام، غرق در لذت دوری و تنهایی، در دیاری غریب.

وانسانی سعادتمندم!

                                                                          14 /2/74

عمري بود كه عليرغم مناسبت خوبم با حيوانات، نباتات را به هيچ نمي‌شمردم.

امروز جمادات را هم خوب تحويل ميگيرم.

آنها هيچ كمتر از من نيستند.

اگر هلو از پوست چون سنگش جوانه ميزند،

لابد من هم روزي پوسته سخت طالعم را خواهم شكافت.

اما ميدانم كه ميشود هسته هلو را شكست و تلف كرد.

خوب، اين هم چندان فاجعه‌اي نيست.

                                                            3/فوريه/2002 باكو

اي بابا! اين ديگر چه غلياني است.

دارم ذرت و ذرت شعر مي‌نويسم

و به خالتورا* مي‌پردازم.

كنار صندوق صدقات ايستاده‌ام و

تصور مي‌كنم بتوانم شعري در آن بيندازم

كه همه فقرا را غني كند اما

لابد مسئوليت كيفري اين كار كمتر از كشيدن چك بلامحل نيست.

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

* كار سطحي، سنبل‌كاري

دوستانم دارند فراموشم مي‌كنند.

روانشناسي ميگويد (شايد هم نمي‌گويد. احتمالاً از خودم درآورده‌ام):

محبت‌طلبي مرض است.

اما يقيناً اين علم محترم نمي‌گويد با دشمنان زندگي كن.

پس هدف عبارت است از: زندگي دور از دشمن، با ارادت به دوستان.

دلي از عزا درآوردم

بي‌پرواي زهد

فردا كه روز گرسنگي است،

همه معنوياتم را به تحليل خواهم داد.

تا روزي ديگر كه پولي فرا رسد.

انشاءالله.

                                                          15/11/80 آستارا

گيريم اگر چند صباحي هم دندان روي جگر بگذارم اجلم فرا خواهد رسيد.

اما آخر بابا جان ...

بسيار خوب. هر كاري كه دلتان مي‌خواهد بكنيد.

                                                                    3/فوريه/2002 باكو

روزي كه همه بتان عالم، از پرستيده شدن خسته شوند، از من خواهند پرسيد:

- هي پسره لوس! تو چه مرگته؟ ميخواهي با ما بخوابي.

و من پاسخ خواهم داد:

- نخير قربان! من از درد بواسير خود شرمسارم!

                                                                    2/فوريه/2002 باكو

Rəqqasə

Şeytan bir məlakdir
Mələk yəni gözəllik.
Mələk parıldayan xoş rənglərdir,
gəhvəi və gara rəng garantlığında
Sübat və hərəkətsizlikdə Cırtdan kimi atılıp düşmək və titrəməkdir
Sukutda çıkka-çık ayaq səsidir.
Dadlı duzlu yeməkdir
Görməli rəsmlərdir...
Şeytanda adamı aldatmağa bunların hamısı var
Amma de görüm yazıq allahın dost gazanmağa nəyi var?
Bəs sənə heyranam ay mənim gözəl şeytanım.
                                  

                                                                              94.9.9

                                                                                Nasir

نگو که هر روز صبح زود آفتاب طلوع میکند و ما بی.خبریم.

اگر ملائک قبر در این خصوص ملامتم کنند، خواهم گفت:

- عالیجناب! ما خیلی چیزها ندیده.ایم. مثلاً جزایر هاوانا را. ماهرویان مسکو را. خوب این هم روش.